Prof.dr. Aryan van der Leij

Duurzame aanpak leesproblemen in het PO: de rol van bestuur en beleid.

Over de lezing

Waarom zijn er in ons land steeds meer leerlingen met leesproblemen, in het bijzonder laaggeletterdheid en dyslexie? Aan kennis, methodieken en voorbeelden van ‘good practice’ om dat probleem te verminderen ligt het niet: er is genoeg evidentie voor handen over ‘wat werkt’. Het probleem is dat er op de werkvloer te weinig gebruik gemaakt van die informatie. Dat vergt een ‘lerende school’ waarin het hele schoolteam op basis van een gezamenlijke visie, open staat voor en gebruik maakt van die informatie, wat er gebeurt vastlegt in een planmatige aanpak, voldoet aan voorwaarden zoals middelen, bovenschoolse samenwerking en monitoring, en zorgt  voor een gerichte aanpak van groep 1 tot en met 8. Voor implementatie en verduurzaming van een continu aangestuurd en ondersteund proces van verbetering en onderhoud zijn academisch leiderschap, taakverdeling en betrokkenheid (ook van ouders en tutoren), en overdracht aan nieuwkomers essentieel. De door ons ontwikkelde Blauwdruk Duurzame Aanpak Leesproblemen (Van der Leij, Struikma & Ruijssenaars, 2019) laat zien dat het aan veel van die elementen ontbreekt en met welke punten schoolverbetering zou moeten beginnen. Aan enthousiaste professionals is geen gebrek maar vaak wel aan schoolbreed gedragen effectieve aanpak.

Schoolbestuur en beleidsmakers hebben in dit proces een aansturende functie. Voorwaarde is dat zij de visie hebben dat zij (mede) eigenaar zijn van het probleem en dat er verbetering in kan worden aangebracht. Om op de hoogte geraken van wat er de scholen gebeurt en waar de knelpunten liggen is inzage in het schoolprofiel van de Blauwdruk een sterke leidraad. Belangrijk bestuurlijke taken zijn het zorgen voor middelen, het stimuleren van een preventieve en bovenschoolse aanpak (o.a. in SWVverband) en het faciliteren van verduurzaming (ondersteuning, onderhoud en overdracht). Belangrijk motief is dat investering in verbetering van de leesvaardigheid aanzienlijke kostenbesparing oplevert (minder zittenblijvers, minder verwijzingen naar dyslexiezorg, hogere VOadviezen, en uiteindelijk minder school- en maatschappelijke uitval).

Over de spreker
Aryan van der Leij was hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Afdeling Pedagogiek en Onderwijskunde. Hij begon zijn carrière als schoolpsycholoog en later wetenschappelijk medewerker aan de VU. Hij heeft talloze wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan en leidde o.a. het onderzoeksprogramma naar ontwikkeling, kenmerken, achtergronden en mogelijkheden tot beïnvloeding van leerstoornissen en sociaal-emotionele problemen op school. 

Prof.dr. Aryan van der Leij